Dakrenovatie. Eerst isoleren!

De vaststelling blijven alarmerend : nog steeds zijn tal van de Belgische woningen niet thermisch geïsoleerd. Bovendien is het zo dat daken verantwoordelijk zijn voor zo'n 20 % van de totale warmteverliezen bij individuele woningen, terwijl dit cijfer bij rijwoningen nog kan oplopen.

Gelet op de alsmaar stijgende energieprijzen en de sociale rol die eenieder te spelen heeft bij de bestrijding van de klimaatopwarming, bestaat er een enorm verbeteringspotentieel. Dit geldt met name voor al wie zijn dak wenst te renoveren. Het dak moet immers niet alleen regendicht, maar ook correct geîsoleerd zijn.

Daarenboven dient men naast het comfort van de gebruikers in de winter ook hun zomercomfort te waarborgen.

Keuze van het isolatiemateriaal en de isolatiedikte

Tegenwoordig zijn er heel wat warmte-isolatiematerialen van diverse aard en vorm op de markt. Hun belangrijkste eigenschap is hun warmteweerstand (uitgedrukt in m²K/W), d.w.z. hun vermogen om de doorgang van warmte te beperken.

Vermits de meeste isolatiematerialen voornamelijk een invloed hebben op de warmteoverdracht door geleiding, is hun warmteweerstand R (m²K/W) recht evenredig met hun dikte d (m) en omgekeerd evenredig met de warmtegeleidingscoëfficient ? (W/mK) van de stof waaruit ze opgebouwd zijn : R = d/? (m²K/W).

De totale warmteweerstand Rtot van een dak, ongeacht het plat of hellend is, wordt berekend door de warmteweerstand van de verschillende samenstellende lagen op te tellen bij de warmteovergangsweerstand aan het binnen- en het buitenoppervlak. De warmtedoorgangscoëfficient (U-waarde) van het dak is dan gelijk aan het omgekeerde van de totale warmteweerstand : U = 1/Rtot (W/m²K).

Waarop letten bij het isoleren van het dak

De vereiste isolatiedikte wordt sterk beïnvloed door de positie van het isolatiemateriaal in het dak en de aanwezigheid van doorgaande mechanische bevestigingen of houten elementen die de isolatielaag op regelmatige afstanden onderbreken (bv. kepers). Dit geldt evenzeer voor het risico op bevochtiging onder normale gebruiksomstandigheden (bv. plat dak met omgekeerde isolatie).

Luchtdichtheid en uitvoering bij dakisolatie

Een goede thermische dakisolatie, ongeacht de dakopbouw en de aard van het isolatiemateriaal, is enkel mogelijk op voorwaarde dat ook de luchtdichtheid verzekerd is. Indien er koude buitenlucht of wind kan infiltreren in de dakopbouw, of indien deze door convectie warme binnenlucht doorlaat, worden de voordelen, geboden door de aangebrachte warmte-isolatie, immers grotendeels tenietgedaan. Om dit te vermijden, dient men de volgende principes te respecteren:

  • De aanwezigheid van luchtlagen of lege ruimten in de dakopbouw moet tot een minimum beperkt worden om te vermijden dat er luchtcirculatie zou optreden.
  • Men moet ervoor zorgen dat minstens één van de lagen van de dakopbouw luchtdicht is, door toe te zien op de goede aansluiting van de elementen waartussen onderbrekingen kunnen ontstaan (timmerwerk, gordingen, doorboringen, ...). Bij lichte constructies, zoals hellende daken waarvan de dakbedekking niet luchtdicht is, impliceert deze eis dat men uiterst zorgvuldig tewerk moet gaan bij de uitvoering van het dampscherm, dat gewoonlijk ook de luchtdichtheid moet waarborgen. In bepaalde gevallen kan het nuttig zijn te kiezen voor een capillair en/of zeer dampdoorlatend onderdak (bv. houtvezelplaten), teneinde het risico op afdruppelend condensatiewater te beperken.

Conclusie ... dakisolatie is een noodzaak

Vandaag de dag zou de strijd tegen de opwarming van het klimaat niemand onverschillig mogen laten. Daken staan in deze context meer dan ooit in de belangstelling, vermits ze een uitgelezen ondergrond vormen voor allerhande zonnesystemen (zonnepanelen, fotovoltaîsche cellen,...). Opdat de hierdoor gegenereerde energie voordelig zou zijn, is het echter essentieel dat men eerst zorgt voor een vermindering van de energiebehoeften. De goedkoopste energie is immers deze die men niet gebruikt! Dat een overdaad aan isolatie niet schaadt, maar baat, is dus de boodschap voor al wie zijn dak wenst te renoveren.