Soorten verf

Vos-gehalte

De Europese Richtlijn 2004/42/EG van 21 april 2004 bepaalt de maximale grenswaarden voor het VOS-gehalte van verven en vernissen. In uitvoering van deze richtlijn beperkt het Koninklijk Besluit van 7 oktober 2005 (Belgisch Staatsblad 19/10/2005) het toegelaten gehalte aan vluchtige organische stoffen (VOS) in verven, vernissen en producten om voertuigen te overspuiten. Deze nieuwe maximale waarden, bepaald per liter gebruiksklaar product, gelden vanaf 1 januari 2007. Vanaf 1 januari 2010 werden de grenswaarden nog extra bijgestuurd.

Synthetisch solventgedragen verf
  • Een voorbeeld hiervan is de alkydverf, ook wel terpentineverdunbare verf genoemd. Het oplosmiddel is het heel vluchtige white spirit (terpentine). Er zit tot 50% oplosmiddel in deze verven. Je kan solventgedragen verf herkennen aan de instructies op de verpakking: de borstels moeten gereinigd worden met white spirit. Nieuwe verven in deze soort zijn de 'high solidverven'. Deze bevatten nog slechts 15 tot 20% oplosmiddel.
Synthetisch watergedragen verf
  • Deze verven bevatten minder organische oplosmiddelen dan de alkydverven. Het hoofdoplosmiddel is water. Voorbeelden zijn acryl- of vinylverf (latex). Een nieuwe ontwikkeling zijn de zogenaamde waterverdunbare alkydverven en hybrideverven (mengsels van alkyd en acrylaat). Deze verven bevatten weinig oplosmiddelen.
Natuurverven
  • Bij natuurverf worden twee soorten onderscheiden watergedragen: hierbij is het oplosmiddel water. Deze verf wordt ook in poedervorm verkocht. terpentijn of citrusdistillaat als oplosmiddel: dit zijn beide natuurlijke plantaardige producten (terpentijn wordt gewonnen uit pijnbomen, niet te verwarren met het aardoliederivaat terpentine!)

Synthetische versus natuurverf

Overzicht :

 

Synthetische verf

Natuurverf

 

Solventbasis (Alkydverf/High solid-alkydverf)

Waterbasis (Acrylaatverf/ Vinylverf)

Solventbasis

Waterbasis

Bindmiddel

Alkydhars

Acrylaathars/vinylhars

Natuurlijke harsen, oliën (o.a. lijnolie, houtolie), minerale bindmiddelen (o.a. kalk, kalkcaseïne, leem)

Oplosmiddel

Organisch oplosmiddel (VOS) (vaak white spirit)

Water en 5-10% organisch oplosmiddel (VOS)

Terpentijn of citrusolie

Water

Pigmenten

Van organische (petrochemische) of minerale oorsprong

Van organische (plantaardig of dierlijk) of minerale oorsprong

Hulpstoffen

-Vaak schadelijke stoffen om roest, schimmel, bederf enz. tegen te gaan

-Droogstoffen

-Vaak schadelijke stoffen of roest, schimmel, bederf enz. tegen te gaan

-Droogstoffen

-Extra toevoeging van schadelijke bewaarstoffen

-Zoveel mogelijk afkomstig van hernieuwbare grondstoffen. Bijv. Etherische oliën als bewaarmiddel

-Geen toevoeging van antischimmel of antiroestmiddel

Bron: STIP - informatiefiche verven en vernissen

Opmerking: 
Terpentijn is niet hetzelfde als terpentine. Terpentijn is van natuurlijke oorsprong, niet te verwarren met terpentine, een aardolieproduct.

Verfsoorten

Gewijzigd op 11/07/2012 door Daan Slingers

Er bestaan verschillende soorten verf. Een overzicht van de verschillende soorten met hun eigenschappen. 
Verf is een samenstelling van een vaste en twee vloeibare stoffen. Het vaste deel bestaat uit pigmenten, dit zijn de deeltjes die kleur en bescherming geven. Tegelijkertijd zorgt het ervoor dat verf ondoorschijnend is. 

Eén van de vloeibare bestanddelen is een bindmiddel – doorgaans een natuurlijke of synthetische hars ) die na het opdrogen vast wordt. Het andere vloeibare bestanddeel is een oplosmiddel. Dit kan van organische oorsprong zijn – vb terpentijn – maar het kan ook water zijn. Dit oplosmiddel maakt de verf dunner om ze gemakkelijker te verwerken.
Poederverf
© Habitos.be
verf
© Habitos.be
verfpot
© Habitos.be
Verticale strepen - na
© Levis
Colora - herfst
© Colora

Alkydverven

  • Verven met het bindmiddel alkydhars. Als oplosmiddel worden organische materialen – bijvoorbeeld terpentijn gebruikt
  • Zowel voor het milieu als de gezondheid de slechtste keuze omwille van de organische oplosmiddelen
  • Verkrijgbaar in zowel dekkende als transparante producten, in grondverf, verf en beits, in solid en high solid
  • Hebben een goede vloeiing, zijn gemakkelijk verwerkbaar en overschilderbaar binnen 24 uur
  • Zowel voor binnen als buiten geschikt

Acrylverven

  • Verven met het bindmiddel acryllaat als basis en water als oplosmiddel
  • Doorgaans bestemd voor gebruik binnenshuis
  • Verkrijgbaar in zowel dekkende als transparante producten, in verf, beits en grondverf
  • Snel drogend, geurarm, minder milieubelastend en niet vergelend
  • Duurzamer dan alkydverven

Latexverven

  • Stellen hoge eisen aan de ondergrond. Deze moet perfect schoon zijn
  • Afwasbaar met zeepwater
  • Eerder geschikt voor dampvrije ruimten

Muurverven

  • Bestemd voor het verven van steenachtige ondergronden
  • De ondergrond moet schoon en droog zijn
  • De hoeveelheid bindmiddel en de toevoeging van diverse grondstoffen bepaalt of de muurverf goed dekkend, afwasbaar, vochtregulerend of buitenduurzaam is

Beitsen

  • Onderscheid tussen transparante beits en dekkende beits. Bij een transparante beits blijft de structuur van het hout goed zichtbaar, terwijl deze bij een dekkende beits praktisch onzichtbaar wordt
  • Binnenbeitsen zijn op basis van het waterverdunbare bindmiddel acryllaat, de buitenbeitsen zijn op basis van alkydhars en terpentine
  • Vochtregulerend en ademend. Het vocht kan dus uit het hout ontsnappen, maar kan niet van buitenaf in het hout dringen
  • Zal niet snel bladderen of blazen en geeft daardoor een uitstekende bescherming tegen weersinvloeden
  • Snel aan te brengen, er is ook geen grondlaag nodig

Polyurethaanverven

  • Het bindmiddel bestaat deels uit polyurethaan
  • Dit bestanddeel zorgt voor een harde en slijtvaste laklaag
  • Polyurethaanverven zijn waterverdunbaar, reukarm, slijtvast, vergelen niet en hebben een korte droogtijd (ca. 4 uur)

Natuurverven

  • Gemaakt van natuurlijke stoffen. Als oplosmiddel wordt vaak terpentijn uit pijnbomen gebruikt
  • De duurzaamheid is vergelijkbaar met deze van alkydverven
  • Voor het schilderen moet een speciale harder worden toegevoegd
  • Overschilderen van een natuurverf kan pas na enkele dagen. De nieuwe waterverdunbare natuurverven hebben een kortere droogtijd en zijn ook de milieuvriendelijkste optie

Verschil tussen lakverf, vernis of beits?

Er bestaan verschillende producten voor verschillende toepassingen. Belangrijk is dat je het juiste product kiest voor de juiste toepassing. Bijvoorbeeld mag beits na het afschuren met lak worden bedekt, maar niet omgekeerd. De juiste houtsoort gebruiken op een correcte manier kan zelfs verven overbodig maken.

Hieronder wordt het verschil tussen verven, vernissen en beitsen verduidelijkt. Coating is een verzamelnaam voor verven, vernissen en beitsen. In onderstaande tabel wordt er vanuit gegaan dat de ondergrond steeds hout is.

Lakverf

Vernis

Beits/ Lazuur

Olie

Dekkende kleurlak (vormt film op ondergrond)

Transparante lak (vormt film op ondergrond)

Indringende olie die het hout voedt (accentueert houtstructuur), vormt film

Dringt volledig in het hout, vormt geen drogende film

Eigenschappen:

- Beschermt de ondergrond tegen weersomstandigheden, vochtigheid, vuil

- Grondlaag is (meestal) nodig

- Bevat pigmenten die de verkleuring door het zonlicht (UV) voorkomen

- Zowel voor binnen- als buitentoepassingen

Eigenschappen:

- Beschermt hout tegen weersomstandigheden, vochtigheid, vuil

- Moet in meerdere lagen (soms 3-5) worden aangebracht en jaarlijks gecontroleerd en bijgewerkt

- Meestal toegepast binnen omdat er geen pigmenten worden toegevoegd, waardoor makkelijk verkleuring optreedt onder invloed van het zonlicht

Eigenschappen:

- Beschermt hout tegen weersomstandigheden, vochtigheid, vuil

- Geen grondlaag nodig

- Laat transport van waterdamp vanuit de onderlaag toe: vocht kan weg uit het hout, wat houtrot voorkomt

- Veelal toegepast buiten

- Moet in meerdere lagen worden aangebracht

Eigenschappen:

- Beschermt het hout vnl. tegen vervuiling.

- De ideale bescherming van hout binnen

- Het natuurlijke uitzicht van hout komt het meest tot zijn recht

- Laat transport van waterdamp vanuit de onderlaag toe: vocht kan weg uit het hout, wat houtrot voorkomt

- Belemmert de werking van het hout het minst, omdat het diep indringt zonder een vaste laag te vormen

Bron: STIP- Informatiefiche verven en vernissen & Tintelijn cvba